Đột phá từ mô hình chính quyền địa phương hai cấp

QPTĐ-Trong không khí phấn khởi của những ngày đầu năm mới 2026, Thủ đô Hà Nội đang hoàn tất những khâu chuẩn bị cuối cùng của công tác tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ. Đây là năm đầu tiên Thành phố triển khai công tác tuyển quân theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đặt ra yêu cầu cao về sự chủ động từ cơ sở. Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, Hà Nội khẳng định trách nhiệm thiêng liêng của công dân Thủ đô đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, quyết tâm hoàn thành thắng lợi mọi chỉ tiêu được giao.

Thích ứng linh hoạt với mô hình mới

Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong công tác quốc phòng - quân sự địa phương của Hà Nội. Đây là năm đầu tiên Thành phố thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, không còn cấp huyện. Sự thay đổi về cấu trúc hành chính này đã đặt ra những yêu cầu mới, đòi hỏi sự chủ động cao hơn từ cơ sở. Thiếu tướng Đào Văn Nhận, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Phó Chủ tịch Hội đồng Nghĩa vụ quân sự (NVQS) Thành phố cho biết: “Điểm mới quan trọng nhất của năm nay là việc thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp. Theo đó, Hội đồng NVQS cấp xã được giao thực hiện toàn bộ quy trình sơ tuyển. Công tác khám tuyển được tổ chức tập trung tại 21 điểm khám do Thành phố trực tiếp điều hành và việc giao nhận quân được thực hiện tại 8 khu vực trọng điểm”.

Việc không còn Ban CHQS cấp huyện trung gian đã đặt ra những bài toán mới về công tác quản lý và hiệp đồng. Khó khăn trước hết đến từ việc địa giới hành chính cấp xã được mở rộng sau sáp nhập, khiến diện quản lý nguồn thanh niên trở nên rộng và phức tạp hơn rất nhiều. Trong khi đó, đội ngũ cán bộ quân sự tại các đơn vị mới sáp nhập chưa có nhiều thời gian để nắm chắc địa bàn, gia cảnh từng công dân. Công tác tuyển quân vốn có sự khác biệt về kinh nghiệm và cách làm giữa các xã cũ, nay khi về xã mới đòi hỏi phải có sự đồng bộ, thống nhất ngay lập tức về quy trình và hồ sơ. Bên cạnh đó, việc các xã phải trực tiếp hiệp đồng với các bệnh viện đa khoa để tổ chức khám tuyển, cùng với áp lực chỉ tiêu và nguồn thanh niên lớn hơn, đã tạo nên những vướng mắc nhất định trong giai đoạn đầu triển khai.

Trước tình hình đó, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội với chức năng là cơ quan thường trực Hội đồng NVQS đã tham mưu với UBND Thành phố, Hội đồng NVQS Thành phố thực hiện nghiêm các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo và hướng dẫn về công tác tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ năm 2026. Đồng thời, Bộ Tư lệnh chủ động tham mưu với Thành phố ban hành chỉ thị, kế hoạch tổ chức thực hiện; quyết nghị giao chỉ tiêu gọi công dân nhập ngũ cho các địa phương và tổ chức tập huấn kỹ lưỡng cho cán bộ 126 xã, phường. Cùng với đó, phân công cán bộ bám sát cơ sở, “cầm tay chỉ việc” để kịp thời tháo gỡ khó khăn trong từng khâu, từng bước của quy trình tuyển quân. 

Chất lượng là ưu tiên hàng đầu

Mặc dù trong giai đoạn chuyển đổi mô hình, nhưng Thành phố vẫn được Chính phủ giao chỉ tiêu tăng đáng kể với 4.721 công dân nhập ngũ (tăng 304 chỉ tiêu so với năm 2025). Trong đó, 4.000 công dân nhập ngũ vào 12 đơn vị Quân đội và 721 công dân thực hiện nghĩa vụ Công an nhân dân. Xác định “tuyển người nào, chắc người đó”, các địa phương tiến hành rà soát, phúc tra nguồn đã được thực hiện quyết liệt. Toàn Thành phố đã phúc tra được 338.104 công dân trong độ tuổi sẵn sàng nhập ngũ, đạt tỷ lệ 100%. Qua sơ tuyển sức khỏe tại cấp xã cho 101.276 công dân, Hội đồng NVQS đã chọn lọc được 37.109 người đủ tiêu chuẩn để tiến tới vòng khám tuyển tập trung.

Khám tuyển sức khỏe là khâu then chốt được đặc biệt chú trọng, Thành phố giao cho Sở Y tế chủ trì phối hợp với Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội, Công an thành phố Hà Nội thành lập 21 Hội đồng khám sức khỏe NVQS cho 126 xã, phường. Các Hội đồng khám đã làm việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất. Kết quả trong số 15.881 công dân điều khám, có tới 10.585 người đạt sức khỏe (66,7%) và 9.257 người đủ điều kiện nhập ngũ (58,3%). Tỷ lệ này khẳng định dù thay đổi về quy trình tổ chức, nhưng chất lượng tuyển chọn vẫn được giữ vững và có phần nâng cao. Thiếu tướng Đào Văn Nhận khẳng định: “Công tác khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự và Công an nhân dân được triển khai nghiêm túc trên toàn Thành phố, với sự phối hợp của các bệnh viện, trung tâm y tế, bảo đảm đúng các quy định của Bộ Y tế và tiêu chuẩn sức khỏe theo quy định”.

Nhằm cụ thể hóa nguồn lực và tạo sự thống nhất cao, 5 Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực (PTKV) trên toàn Thành phố đã chủ động tổ chức Hội nghị hiệp đồng tuyển chọn, gọi công dân nhập ngũ năm 2026 với các đơn vị nhận quân. Tại đây, các tiêu chuẩn về chính trị, sức khỏe và phương thức bàn giao đã được hai bên thống nhất chặt chẽ, tạo cơ sở vững chắc cho các bước triển khai tiếp theo. Ngay sau khi có kết quả khám tuyển sức khỏe, để lựa chọn được những gương mặt ưu tú nhất, Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội đã chỉ đạo tổ chức Hội nghị chốt quân số “dự kiến” gọi nhập ngũ đối với 126 xã, phường. Quá trình này được thực hiện khách quan, dựa trên các tiêu chí khắt khe, bảo đảm tuyệt đối tính công bằng, dân chủ và công khai. Đây chính là khâu then chốt nhằm ngăn ngừa tiêu cực, tạo niềm tin vững chắc và sự đồng thuận cao trong nhân dân".

Song song với đó, các xã, phường đã khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, phối hợp chặt chẽ với các Ban Chỉ huy PTKV và các đơn vị nhận quân tổ chức thâm nhập hồ sơ theo phương châm “3 gặp, 4 biết”. Việc thâm nhập trực tiếp không chỉ giúp các đơn vị nhận quân nắm chắc lai lịch chính trị, hoàn cảnh gia đình và tâm tư nguyện vọng của từng tân binh mà còn là dịp để các địa phương kiểm tra lại lần cuối tính chính xác của hồ sơ, bảo đảm 100% công dân nhập ngũ có đủ tiêu chuẩn về phẩm chất đạo đức và trình độ học vấn.

Tình nguyện nhập ngũ, nét đẹp của tuổi trẻ Thủ đô

Cùng với việc triển khai chặt chẽ các bước trong quy trình tuyển chọn, thành phố Hà Nội đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, phổ biến Luật Nghĩa vụ quân sự, trách nhiệm công dân và truyền thống vẻ vang của Quân đội nhân dân Việt Nam. Các hình thức tuyên truyền được triển khai đa dạng, linh hoạt. Qua đó, nhận thức của thanh niên và gia đình được nâng cao, tạo sự đồng thuận xã hội. Nhiều thanh niên đã viết đơn tình nguyện nhập ngũ, thể hiện khát vọng cống hiến của tuổi trẻ Thủ đô. Tiêu biểu trong số đó là thanh niên Phan Xuân Minh (sinh năm 2003), thôn Đa Phúc, xã Quốc Oai. Vừa tốt nghiệp chuyên ngành Kỹ thuật phần mềm tại Trường Đại học Thủy Lợi , một ngành học đang có nhu cầu nhân lực rất lớn nhưng Minh đã viết đơn tình nguyện nhập ngũ sớm nhất xã ngay sau khi nhận bằng cử nhân. Chia sẻ về quyết định của mình, Phan Xuân Minh bộc bạch: “Tham gia bảo vệ Tổ quốc là trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay, không kể là ai hay đang làm gì. Em hiểu rõ trách nhiệm của mình với Tổ quốc nên đã tình nguyện viết đơn nhập ngũ. Môi trường quân ngũ không chỉ là nơi thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng, mà còn là “trường học lớn” để em rèn luyện bản lĩnh, sự kỷ luật và ý chí để trưởng thành hơn, chuẩn bị cho hành trang lập nghiệp sau này”.

Điểm nổi bật trong công tác tuyển quân năm nay chính là sự hiệp đồng chặt chẽ, xuyên suốt giữa cơ quan quân sự, công an và chính quyền cơ sở. Không chỉ dừng lại ở việc ban hành văn bản, lãnh đạo Thành phố và Bộ Tư lệnh Thủ đô đã thường xuyên tổ chức các đoàn giám sát, kiểm tra trực tiếp tiến độ và chất lượng tại từng địa bàn. Các cuộc họp giao ban, kiểm tra định kỳ được duy trì đều đặn để kịp thời tháo gỡ những vướng mắc phát sinh, bảo đảm mọi mắt xích trong quy trình tuyển quân đều vận hành đúng kế hoạch và đúng pháp luật.

Bên cạnh nỗ lực của các cơ quan chuyên môn, công tác tuyển quân năm 2026 còn nhận được sự đồng thuận và ủng hộ tích cực từ các gia đình, cơ quan, tổ chức chính trị - xã hội. Các đoàn thể như Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh đã phát huy tối đa vai trò là “cánh tay nối dài”, tích cực tuyên truyền, vận động, lan tỏa tinh thần yêu nước và trách nhiệm công dân. Chính sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị đã tiếp thêm nguồn động lực to lớn, khích lệ thanh niên Thủ đô hăng hái, tự tin sẵn sàng lên đường thực hiện nghĩa vụ thiêng liêng với Tổ quốc.

Chu đáo cho ngày hội lớn

Ngày 04/3/2026 (tức ngày 16 tháng Giêng năm Bính Ngọ) sẽ là mốc thời gian đặc biệt khi hàng nghìn người con ưu tú của Thủ đô lên đường thực hiện nghĩa vụ. Để chuẩn bị cho sự kiện này, Thành phố đã tham mưu tổ chức 8 Điểm giao nhận quân ngoài trời tại 5 Ban Chỉ huy PTKV. Điểm nhấn trong công tác tổ chức năm nay là sự quan tâm đến đời sống và sức khỏe của tân binh ngay tại buổi lễ. Tất cả các điểm giao quân như Sân vận động xã Sóc Sơn (PTKV 1), SVĐ phường Sơn Tây, Quảng trường Trạng Bùng (PTKV 2), hay Quảng trường sân vận động Mỹ Đình và Trung tâm VHTT&TT Ngọc Hà (PTKV 3) đều được lắp đặt hệ thống mái che khán đài kiên cố. Đây là nỗ lực của Thành phố nhằm bảo đảm buổi lễ diễn ra trang nghiêm, bất kể điều kiện thời tiết.

Bên cạnh nhiệm vụ tuyển quân, thành phố Hà Nội còn đặc biệt quan tâm đến chính sách hậu phương quân đội. Các hoạt động hỗ trợ thông tin đào tạo nghề, hướng nghiệp cho thanh niên trúng tuyển đã được khởi động, giúp các tân binh yên tâm thực hiện nghĩa vụ và có định hướng phát triển rõ ràng sau khi xuất ngũ. Sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cùng tinh thần trách nhiệm của mỗi công dân sẽ là tiền đề quan trọng để xây dựng lực lượng vũ trang Thủ đô nói riêng và Quân đội nhân dân, Công an nhân dân Việt Nam nói chung ngày càng vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Hữu Thu