Thương mại điện tử Việt Nam duy trì tăng trưởng 2 con số

QPTĐ-Chi phí sinh hoạt gia tăng khiến cho người tiêu dùng bắt đầu cân nhắc kỹ hơn, đặt giá bán và khuyến mãi lên trước nhiều tiêu chí khác. Sự thay đổi này đang buộc các sàn giao dịch thương mại điện tử và nhà bán hàng điều chỉnh chiến lược tăng trưởng. Mặc dù vậy, thị trường thương mại điện tử Việt Nam vẫn duy trì mức tăng trưởng hai chữ số trong nửa đầu năm 2026, nhưng nhịp tăng đã chậm lại. 

Mua sắm trực tuyến ngày càng tăng

Thị trường tiêu dùng đang thay đổi với tốc độ chóng mặt. Ước tính mỗi ngày, người tiêu dùng Việt Nam chi khoảng 1.600 tỷ đồng để mua hơn 12 triệu sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử. Thói quen mua sắm dịch chuyển nhanh chóng sang môi trường trực tuyến không chỉ đặt ra thách thức cho các kênh bán hàng truyền thống mà còn mở ra cơ hội kinh doanh khổng lồ cho những chủ thể biết tận dụng công nghệ. Nhất là khi trí tuệ nhân tạo đang dần định hình phương thức kinh doanh mới, giúp tối ưu hóa chi phí và tạo ra thế mạnh cạnh tranh vượt trội.

Theo Báo cáo Doanh thu và Tiêu dùng thương mại điện tử Việt Nam nửa đầu năm 2026 do YouNet ECI vừa công bố, tổng giá trị giao dịch hàng hóa (GMV) trên bốn nền tảng Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt 264,8 nghìn tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ năm 2025. Trong 6 tháng, khoảng 1,8 tỷ sản phẩm được bán ra và hơn 436.000 gian hàng có hoạt động kinh doanh. Những con số này cho thấy mua sắm trực tuyến tiếp tục giữ vị trí quan trọng trong đời sống tiêu dùng và là kênh phân phối khó có thể đứng ngoài đối với doanh nghiệp.

Tuy nhiên, mức tăng 19% đã thấp hơn mức 23% của nửa đầu năm 2025. Khoảng cách bốn điểm phần trăm chưa phải dấu hiệu thị trường suy giảm, nhưng cho thấy thương mại điện tử đang rời xa giai đoạn tăng trưởng nóng, khi người mua liên tục được kích thích bằng trợ giá, miễn phí vận chuyển và các chiến dịch khuyến mãi quy mô lớn.

Cục diện cạnh tranh giữa các nền tảng cũng ngày càng tập trung. Shopee tiếp tục đứng đầu với 54,5% thị phần, doanh thu tăng 15% so với cùng kỳ năm trước. TikTok Shop xếp thứ hai với 43,4%, tăng nhẹ so với mức 42% của nửa đầu năm 2025. Tính chung, hai nền tảng đang nắm gần 98% tổng giá trị giao dịch của bốn sàn được khảo sát. Đáng chú ý, doanh thu TikTok Shop tăng 27%, cao hơn mức tăng chung của thị trường nhưng đã chậm lại rất mạnh so với cú nhảy 148% ghi nhận một năm trước. 

Phía sau tốc độ tăng trưởng chậm lại là sự thay đổi đáng chú ý trong tâm lý người mua. Chỉ số Niềm tin người tiêu dùng trực tuyến của YouNet ECI vẫn ở mức tích cực, đạt 122 điểm. Tuy nhiên, chỉ số trong quý 2 năm 2026 đã giảm so với mức 127 điểm của quý 1 năm 2026. Khảo sát cho thấy 68% người tiêu dùng xem giá bán là yếu tố quan trọng nhất khi quyết định mua hàng trực tuyến. Khuyến mãi cũng gia tăng ảnh hưởng khi được 53% người mua lựa chọn. Ngược lại, tỷ lệ lựa chọn chất lượng sản phẩm như một yếu tố thúc đẩy quyết định mua hàng giảm từ 77% xuống 52%.

Thúc đẩy tiêu dùng số 

Theo thống kê, Hà Nội hiện sở hữu nguồn lực công nghệ hàng đầu cả nước với 221 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, hơn 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và hơn 11.000 doanh nghiệp công nghệ số, đồng thời liên tục giữ vị trí dẫn đầu về chỉ số thương mại điện tử. Mặc dù vậy, khoảng trống giữa tiềm năng công nghệ và khả năng hấp thu của khối doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn là câu hỏi lớn.

UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 3732/QĐ-UBND phê duyệt Đề án “Thí điểm mô hình tiêu dùng số và bảo trợ thương mại điện tử thành phố Hà Nội”. Đề án mang tính đột phá này hướng tới hình thành mô hình tiêu dùng số do chính quyền dẫn dắt, tạo nguồn dữ liệu tin cậy phục vụ công tác quản lý, điều hành, dự báo thị trường và cảnh báo rủi ro.

Theo lộ trình đến năm 2028, Hà Nội đặt mục tiêu có 500 chủ thể tham gia hoặc kết nối mô hình; 1.000 sản phẩm được công khai trên gian hàng số. Thành phố cũng cam kết 100% chủ thể tham gia được hướng dẫn công khai thông tin bắt buộc, 90% phản ánh và khiếu nại của công dân được phân loại, xử lý đúng hạn, 70% vụ việc có phản hồi trong thời gian công bố. Bên cạnh đó là kế hoạch tổ chức 20 lớp tập huấn, xây dựng bảng điều khiển kỹ thuật số điều hành hiện đại và phấn đấu đạt mức độ hài lòng từ 80% trở lên.

Thương mại điện tử cũng đang trở thành một trong những động lực chính thúc đẩy sự phát triển kinh tế số tại TP.Hồ Chí Minh. Với mục tiêu đến năm 2030, 70% dân số trưởng thành tham gia mua sắm trực tuyến và doanh số bán lẻ thương mại điện tử tăng bình quân 25% mỗi năm, Thành phố đang nỗ lực không ngừng để hiện thực hóa tầm nhìn này. Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử giai đoạn 2026-2030 đã được UBND TP.Hồ Chí Minh ban hành, xác định thương mại điện tử là lĩnh vực tiên phong của nền kinh tế số.

Đến năm 2030, Thành phố không chỉ hướng tới việc tăng tỷ lệ người dân tham gia mua sắm trực tuyến mà còn đặt mục tiêu doanh số bán lẻ thương mại điện tử chiếm 20% tổng mức bán lẻ hàng hóa. Điều này đòi hỏi sự phát triển đồng bộ từ hạ tầng số, logistics đến thanh toán không dùng tiền mặt. Thành phố cũng đặt mục tiêu giảm tỷ lệ website vi phạm quyền lợi người tiêu dùng xuống dưới 10%, đảm bảo môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng.

Một trong những điểm nhấn của kế hoạch là phát triển thương mại điện tử theo hướng xanh và bền vững. TP.Hồ Chí Minh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ sản phẩm sử dụng bao bì nhựa xuống tối đa 45% và nâng tỷ lệ bao bì tái chế lên 50%. Đồng thời, ít nhất 40% doanh nghiệp logistics sẽ sử dụng năng lượng sạch và 50% doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn đóng gói xanh. 

Với những chiến lược và mục tiêu rõ ràng, TP.Hồ Chí Minh đang từng bước khẳng định vị thế của mình trong lĩnh vực thương mại điện tử. Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử không chỉ góp phần thúc đẩy kinh tế số mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Trong tương lai, Thành phố hứa hẹn sẽ trở thành trung tâm thương mại điện tử hàng đầu khu vực, góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam.

Song Hà