Khơi nguồn sáng tạo từ thao trường

QPTĐ-Chúng tôi có dịp trở lại Sư đoàn Bộ binh 301 vào một ngày đầu tháng 4. Không khí tại hội trường Sư đoàn những ngày này nhộn nhịp hơn bao giờ hết. Không phải tiếng hô “xung phong” trên bãi tập, mà là tiếng thảo luận sôi nổi giữa Ban giám khảo và các thí sinh tại Hội thi sáng kiến, cải tiến kỹ thuật năm 2026. Đây không chỉ là một cuộc thi tài, mà là diễn đàn quan trọng để phát huy tinh thần trách nhiệm, trí tuệ và tính sáng tạo của tập thể, cá nhân trong nghiên cứu, cải tiến mô hình học cụ. Tất cả cùng hướng tới mục tiêu: Nâng cao chất lượng huấn luyện, khả năng sẵn sàng chiến đấu (SSCĐ) và thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị trọng tâm của đơn vị.

Dạo một vòng quanh khu trưng bày, tôi thực sự bị choáng ngợp trước sự phong phú của các “đứa con tinh thần”. Không còn là những mô hình học cụ thô sơ “sơn xanh đỏ”, hội thi năm nay quy tụ 31 sáng kiến mang hàm lượng chất xám rất cao. Năm nay 34 tác giả và đồng tác giả tham gia hội thi lần này, những người vốn được tôi luyện trong gian khó của thực tiễn huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu.

Phát biểu khai mạc hội thi, Thượng tá Đào Văn Quý, Phó Sư đoàn trưởng, Trưởng ban Tổ chức đã đặt ra một “mệnh lệnh” không lời cho các thí sinh: “Mỗi sáng kiến mang đến đây không phải để trưng bày cho đẹp mắt, mà phải là câu trả lời xác đáng nhất cho những nút thắt, những khó khăn thực tế tại đơn vị cơ sở. Tôi yêu cầu Ban Giám khảo phải làm việc với tinh thần “Trung thực, khách quan, vô tư, công bằng", đánh giá sát thực tế để tìm ra những nhân tố thực sự xứng đáng”.

Tại gian trưng bày của Ban Chính trị, tôi bị thu hút bởi một mã QR nhỏ nhắn nhưng đầy quyền năng. Đó là sáng kiến “Phần mềm quản lý, đăng ký thăm quân nhân” của Thượng úy Hoàng Trọng Viện (Trợ lý Tuyên huấn, Trung đoàn 692). Chứng kiến cảnh Thượng úy Viện thao tác mượt mà trên điện thoại, tôi mới hiểu hết giá trị của nó. “Trước đây, mỗi ngày nghỉ, gia đình lên thăm chiến sĩ phải xếp hàng đăng ký vào sổ, trực ban thì đầu tắt mặt tối tổng hợp số liệu để báo cáo chỉ huy. Rất mất thời gian và thiếu tính chuyên nghiệp…”- Thượng úy Viện chia sẻ. Với phần mềm này, gia đình chỉ cần quét mã QR, thông tin ngay lập tức đổ về điện thoại chỉ huy đơn vị. Sự đổi mới này không chỉ giúp đơn vị nắm chắc quân số thăm khách mọi lúc, mọi nơi mà còn giúp người thân chiến sĩ cảm thấy sự gần gũi, hiện đại của môi trường quân đội.

Cũng trên phương diện “số hóa” công tác quản lý, chúng tôi ấn tượng với những giải pháp phần mềm mang tính đột phá của Trung úy Lê Thanh Hải (Trợ lý Chính trị, Trung đoàn 757). Anh đã mang đến hội thi sáng kiến “Phần mềm quản lý Đảng viên”. Bằng việc ứng dụng ngôn ngữ lập trình Python và cơ sở dữ liệu SQLite, phần mềm này đã thay thế hình thức quản lý bằng giấy tờ truyền thống vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro hư hỏng, thất lạc. Quan sát thao tác trên máy tính, có thể thấy phần mềm giúp tra cứu nhanh, tổng hợp số liệu tự động và đặc biệt là tính năng tự động nhắc các mốc thời gian quan trọng như sinh hoạt chi bộ, kết nạp Đảng. Trung úy Hải chia sẻ: “Mục tiêu của tôi là hỗ trợ chi bộ nâng cao chất lượng lãnh đạo thông qua việc phân tích dữ liệu khoa học, khách quan, giúp cán bộ làm công tác Đảng tiết kiệm thời gian và giảm thiểu sai sót tối đa trong điều kiện đơn vị cơ sở”.

Rời khu vực phần mềm, chúng tôi đến với những mô hình cơ khí thực dụng. Tâm điểm chú ý là sáng kiến “Bàn kiểm thử hệ thống nhiên liệu động cơ xăng sử dụng chế hòa khí” của nhóm tác giả: Trung úy QNCN Nguyễn Văn Lập và Đỗ Xuân Linh (Tiểu đoàn 25 Vận tải). Đây là giải pháp khắc phục triệt để tình trạng hư hỏng hệ thống nhiên liệu sau thời gian dài sử dụng. Hiệu quả thực tế là con số khiến nhiều người bất ngờ: Tiến độ sửa chữa hệ thống nhiên liệu xe Gaz-66 được nâng lên rõ rệt, nhanh hơn từ 5 đến 10 lần so với trước đây. Với chi phí sản xuất chỉ khoảng 300.000 đồng, sáng kiến này không chỉ có ý nghĩa về mặt kỹ thuật mà còn mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao, có khả năng áp dụng rộng rãi cho các đơn vị vận tải trong toàn quân.

Để có được một hội thi chất lượng, công tác tổ chức đã được Đảng ủy, chỉ huy Sư đoàn chỉ đạo triển khai chặt chẽ, bài bản ngay từ khâu chuẩn bị. Ban Tổ chức đã xây dựng hệ thống quy chế chấm điểm chi tiết, tập trung vào các tiêu chí cốt lõi: Tính mới, tính khoa học, hiệu quả thực tế và độ an toàn. Đặc biệt, hội thi năm nay không chỉ dừng lại ở việc thuyết minh lý thuyết mà chú trọng vào phần thực hành, trình diễn tính năng ngay tại hiện trường. Mỗi sản phẩm khi đưa ra trước Ban Giám khảo đều phải trải qua quy trình kiểm tra gắt gao. Các giám khảo đều là những người có kinh nghiệm dày dạn trong công tác kỹ thuật và huấn luyện, không ngần ngại đặt ra những câu hỏi phản biện sắc sảo, buộc các tác giả phải chứng minh được tính ưu việt của sáng kiến trong các điều kiện thời tiết và địa hình phức tạp. Chính sự nghiêm túc, khách quan trong điều hành đã tạo nên một sân chơi công bằng, nơi mà mọi nỗ lực sáng tạo đều được trân trọng và đánh giá đúng mực.

Hội thi kết thúc trong niềm phấn khởi của những cán bộ, chiến sĩ yêu khoa học. Tuy nhiên, không dừng lại ở những giải thưởng, buổi bế mạc đã diễn ra với tinh thần cầu thị cao. Chỉ huy Sư đoàn đã thẳng thắn chỉ ra những điểm còn tồn tại, yêu cầu các cơ quan, đơn vị cần nghiêm túc rút kinh nghiệm để hoàn thiện sản phẩm. Trao đổi với phóng viên, Thượng tá Đào Văn Quý, Phó Sư đoàn trưởng cho biết: “Các sáng kiến đạt giải phải tiếp tục được củng cố, hoàn thiện để phục vụ nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu và chuẩn bị cho đợt nghiệm thu cấp Bộ Tư lệnh. Chúng tôi đã đề nghị chỉ huy các cấp tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi nhất để khơi dậy trí tuệ, tập trung nghiên cứu các sáng kiến sát với nhiệm vụ huấn luyện, SSCĐ và các nhiệm vụ khác của đơn vị”.

Chia tay Hội thi sáng kiến , cải tiến kỹ thuật của Sư đoàn BB 301 để lại trong chúng tôi ấn tượng sâu sắc về một thế hệ cán bộ trẻ năng động. Hội thi là dịp để các cơ quan, đơn vị học hỏi, trao đổi kinh nghiệm và phát huy trách nhiệm của cán bộ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của đơn vị.

Hữu Thu