Dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng: Hiện thực hóa khát vọng xây dựng Thủ đô “Văn hiến-Văn minh-Hiện đại-Hạnh phúc”

QPTĐ-Dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng không chỉ là một siêu dự án hạ tầng mà chính là hiện thân sinh động nhất, là “đòn bẩy” then chốt để kiến tạo cấu trúc đô thị mới “đa tầng, đa lớp, đa trung tâm”, đưa Hà Nội vươn mình thành đô thị toàn cầu, một thành phố đáng sống bên dòng sông biểu tượng của riêng mình. Song với mục đích chống phá Thủ đô, các phần tử chống đối, cơ hội chính trị, phản động lưu vong không ngừng xuyên tạc, tung tin giả, tạo dư luận xấu, kích động nhân dân nhằm gây khó khăn cho việc triển khai Dự án.

Những kẻ “chọc gậy bánh xe”

Ngay sau khi HĐND thành phố Hà Nội chính thức phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng đã thu hút sự quan tâm theo dõi của các nhà khoa học, nhà quản lý, học giả kinh tế, kiến trúc sư trong nước và quốc tế, các tầng lớp Nhân dân, nhất là người dân thuộc 16 xã, phường nằm trong quy hoạch dự án. 

Lợi dụng tình hình đó, trên không gian mạng lại rộ lên những tiếng loa lạc điệu của các phần tử chống đối, cơ hội chính trị, phản động lưu vong. Dưới lớp vỏ ngụy trang bằng những mỹ từ như “góp ý”, “phản biện”, chúng xuyên tạc, bóp méo chủ trương, mục đích của Dự án, kích động dư luận, gieo rắc sự hoài nghi, suy giảm niềm tin của nhân dân vào mục đích tốt đẹp của Dự án.

Các thế lực thù địch và một số đối tượng cơ hội đã triệt để lợi dụng khó khăn trong công tác đền bù, giải phóng mặt bằng để kích động người dân. Chúng xuyên tạc mục đích của dự án là “thu hồi đất trục lợi”, thổi phồng những bất cập về chính sách, quy thành “tước đoạt tài sản”, hòng gây mất ổn định an ninh trật tự. 

Một số phần tử phản động còn sử dụng AI để dựng clip nhằm xuyên tạc chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Chúng xuyên tạc rằng đây là một cuộc thanh lọc, nhằm đuổi người nghèo ra khỏi nội đô, dự án phục vụ một nhóm người giàu có. Điển hình cho việc chống phá là các tài khoản mạng xã hội Việt Tân, Nhật ký yêu nước, Thời báo.de của đối tượng Lê Trung Khoa, tài khoản mạng xã hội của Nguyễn Văn Đài…

Định hình không gian phát triển mới

Trong dòng chảy lịch sử ngàn năm văn hiến, sông Hồng không chỉ là nguồn cội phù sa bồi đắp nên vùng đất Kinh kỳ, mà còn là chứng nhân cho biết bao thăng trầm của Thủ đô. Tuy nhiên, trong suốt một thời gian dài, giống như nhiều đô thị khác trên thế giới từng mắc phải sai lầm, Hà Nội dường như chưa thực sự “quay mặt ra sông” để khai thác những giá trị to lớn từ dải không gian ven sông rộng lớn và đầy tiềm năng này. Việc HĐND thành phố Hà Nội chính thức phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng vào tháng 5 năm 2026, với tổng mức vốn sơ bộ khoảng 736.963 tỷ đồng, không chỉ đơn thuần là khởi công một công trình giao thông hay xây dựng một công viên. Đây chính là đòn bẩy chiến lược, là bước ngoặt mang tính biểu tượng để Thủ đô hiện thực hóa khát vọng phát triển bền vững, văn minh và hiện đại trong tầm nhìn 100 năm tới. Dự án mang một tầm vóc và sứ mệnh lịch sử, tác động sâu sắc đến ba trụ cột cốt lõi: Không gian đô thị và hạ tầng, môi trường sinh thái và an toàn lũ lụt, cũng như việc bảo tồn các giá trị văn hóa đi cùng với an sinh xã hội cho cộng đồng dân cư.

Trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, sông Hồng được xác định là trục không gian xanh trung tâm, là một trong 9 trục động lực phát triển của Hà Nội. Việc triển khai Dự án Đại lộ cảnh quan sông Hồng chính là cụ thể hóa định hướng này, nhằm phá bỏ thế “quay lưng” với sông, hướng tới một mô hình phát triển đô thị hai bên sông văn minh, hiện đại và giàu bản sắc.

Hạng mục quan trọng nhất là việc xây dựng hai tuyến đại lộ cảnh quan dọc theo đê hữu Hồng (dài khoảng 45,35 km) và tả Hồng (dài khoảng 35 km), tạo thành một trục giao thông liên hoàn, kết nối các khu vực. Tuyến đường không chỉ giải tỏa áp lực giao thông cho nội đô vốn đang quá tải mà còn tạo ra dư địa phát triển mới, kết nối không gian đô thị trung tâm với các vùng phụ cận, thúc đẩy giao thương và phát triển du lịch.

Bên cạnh đó, dự án bao gồm tới 13 dự án thành phần thuộc nhóm đầu tư công viên, trải dài trên các bãi sông như Tráng Việt, Tàm Xá, Ngọc Thụy, Long Biên -Cự Khối, Liên Mạc-Thượng Cát...  Với việc hình thành các khu công viên sinh thái, cây xanh và không gian giải trí công cộng, Dự án sẽ tạo ra những “lá phổi xanh” khổng lồ, cải thiện đáng kể chất lượng sống của người dân và tạo ra bộ mặt “Thành phố trong công viên” thay vì bê tông hóa. Đây chính là bước đi đột phá để Hà Nội vươn lên sánh vai với các đô thị lớn trên thế giới như Seoul (với sông Hàn), Paris (sông Seine) hay London (sông Thames)-những thành phố đã phát triển thịnh vượng nhờ biến những dòng sông chảy qua trái tim đô thị thành biểu tượng văn hóa và không gian sống động.

Giải pháp về môi trường, sinh kế của người dân và bảo tồn văn hóa

Một trong những điểm nghẽn và cũng là thách thức lớn nhất của dải đất ven sông Hồng bấy lâu nay chính là vấn đề thoát lũ và an toàn đê điều. Nhiều người dân lo ngại việc xây dựng các công trình trên bãi sông sẽ cản trở dòng chảy. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý của dự án nằm ở nhóm hạng mục đầu tư kè và chỉnh trị lòng sông. Theo báo cáo, Thành phố sẽ đầu tư xây dựng kè và chỉnh trị bờ tả sông Hồng dài khoảng 33,9 km và bờ hữu dài khoảng 30,8 km, bao gồm cả việc xử lý các bãi sông như Xuân Quan-Phụng Công. Quan trọng hơn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND Thành phố đã thống nhất về các tính toán thủy lực, đảm bảo an toàn thoát lũ. Các chuyên gia về thủy lợi đánh giá rằng, việc chỉnh trị lòng sông đồng bộ không chỉ giúp ổn định dòng chảy, bảo vệ đê điều trong mùa mưa lũ mà còn tạo ra những cảnh quan bền vững.

Thay vì tình trạng bãi bồi lấp xóa, lấn sông trái phép gây mất an toàn, một hệ thống kè được quy hoạch bài bản sẽ giúp kiểm soát dòng sông, hạn chế sạt lở và tạo ra quỹ đất sạch để phát triển các công viên sinh thái. 

Với quy mô ảnh hưởng lên khoảng trên 70 nghìn hộ dân với tổng số gần 250.000 người, thành công của Dự án không chỉ nằm ở những con số kỹ thuật mà còn phụ thuộc vào chính sách an sinh, tái định cư. Thấu hiểu nỗi lo “mất nhà, mất đất” của người dân, UBND thành phố Hà Nội đã đưa ra cam kết mạnh mẽ: “Bố trí tái định cư theo nguyên tắc bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ”.

Ba khu đô thị tái định cư và tái thiết chính được quy hoạch bài bản tại phường Long Biên (khoảng 201 ha, cung cấp 40.000-42.000 căn hộ), phường Lĩnh Nam (khoảng 98 ha, 15.000-16.000 căn hộ) và khu đa mục tiêu tại xã Thư Lâm, Đông Anh (khoảng 700 ha). Tổng số lượng căn hộ định cư dự kiến từ 79.000 đến 85.000 căn, về cơ bản đáp ứng nhu cầu. Quan điểm của Thành phố là “đi trước một bước”, ưu tiên đầu tư các dự án phục vụ tái định cư trước khi triển khai đồng bộ các hạng mục khác, nhằm ổn định sinh kế và đời sống cho người dân.

Đặc biệt, dự án khu đô thị định cư tại phường Long Biên và khu đô thị định cư tại phường Lĩnh Nam là 2 dự án thành phần nằm trong tổng thể Dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng với tổng số khoảng 55.000-58.000 căn hộ dành để tái định cư cho người dân bị thu hồi đất càng khẳng định Thành phố quan tâm sâu sắc đến lợi ích của người dân. 

Một trong những rủi ro lớn nhất của các dự án đô thị hóa là sự xói mòn bản sắc văn hóa. Tuy nhiên, lãnh đạo thành phố Hà Nội đã khẳng định yêu cầu “đặc biệt thận trọng” để dung hòa giữa chỉnh trang đô thị và bảo tồn di sản. Dự án đi qua nhiều làng nghề truyền thống nổi tiếng, đặc biệt là làng gốm Bát Tràng (với khoảng 1.000 hộ sản xuất), cùng các di tích lịch sử và không gian văn hóa vùng đồng bằng Bắc bộ. 

Để giải quyết bài toán này, dự án có hạng mục riêng là “Khu tái thiết đô thị làng nghề tại xã Bát Tràng” quy mô 120 ha. Hơn nữa, các đề xuất đang được xem xét bao gồm phát triển các tuyến du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng dọc sông, bảo tồn tại chỗ các di tích và thành lập trung tâm trưng bày sản phẩm thủ công. Như vậy, Dự án Đại lộ không làm mất đi các làng nghề mà trái lại, nó tạo ra một không gian mới cho các làng nghề ấy phát triển một cách chuyên nghiệp và bền vững, hòa nhập vào đời sống đô thị hiện đại.

Dự án Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng không chỉ là một dự án giao thông hay xây dựng thông thường. Nhìn từ những tư liệu và bối cảnh pháp lý hiện tại, đây được xem là một “cuộc cách mạng” về quy hoạch, đánh dấu bước ngoặt trong tư duy phát triển Thủ đô theo chiều sâu, xanh và bền vững. Với quy mô hơn 11.400 ha, tổng vốn đầu tư lớn chưa từng có và lộ trình triển khai kéo dài đến năm 2038, dự án này thể hiện khát vọng mãnh liệt của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Hà Nội trong việc xây dựng Thủ đô “Văn hiến-Văn minh-Hiện đại-Hạnh phúc”.

Minh Thắng