Nơi khởi nguồn của phong trào “Ba đảm đang”
Nằm ven Quốc lộ 32, thuộc địa phận thị trấn Phùng, huyện Đan Phượng, những dấu tích chiến tranh vẫn còn vẹn nguyên giá trị lịch sử về Trung đội dân quân xã Đồng Tháp và Song Phượng, cùng với các đơn vị bộ đội chủ lực ngày đêm kiên cường bám trụ trận địa, anh dũng chiến đấu 43 trận với máy bay Mỹ, bảo vệ an toàn tuyệt đối cho đập Phùng.
Chiến sĩ dân quân đập Phùng ôn lại ký ức về một thời máu lửa.
Trong những ngày cuối năm, tiết trời se lạnh, chúng tôi về Đan Phượng, một vùng quê giàu truyền thống cách mạng. Khi đặt chân tới trung tâm thị trấn Phùng, hình ảnh ấn tượng hiện ra trước mắt chúng tôi, đó là tượng đài người phụ nữ trong tư thế hiên ngang, vai đeo súng, một tay bồng con, vừa sản xuất vừa sẵn sàng chiến đấu. Khi tìm hiểu sâu về ý nghĩa của tượng đài, chúng tôi được biết, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Đan Phượng là nơi khởi nguồn của phong trào “Ba đảm nhiệm”, đã trở thành phong trào cách mạng phát triển mạnh mẽ, được Chủ tịch Hồ Chí Minh đổi tên thành phong trào “Ba đảm đang”, với tinh thần “Ruộng rẫy là chiến trường, cuốc cày là vũ khí” chị em nữ nông dân “Tay cày, tay súng”, mỗi người phụ nữ phải thực hiện tốt ba nhiệm vụ đó là: Thay nam giới làm chủ ruộng đồng, tham gia lao động sản xuất tất cả phục vụ cho tiền tuyến; trực tiếp cầm súng chiến đấu bảo vệ quê hương; khuyến khích chồng con, anh em lên đường chiến đấu cho đến ngày giải phóng, thống nhất đất nước. Từ đây, phong trào “Ba đảm đang” đã trở thành phong trào cách mạng sôi nổi, được nhân dân cả nước biết đến với tên gọi “Đan Phượng quê hương người gái đảm”.
Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, Đan Phượng là hậu phương lớn chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam. Ở hậu phương cũng dấy lên phong trào thi đua lao động, sản xuất “Tất cả vì miền Nam ruột thịt”, “Tất cả cho tiền tuyến”, sẵn sàng “Tay cày, tay súng” chiến đấu bảo vệ quê hương. Trong những năm 1960 đến năm 1967, Đan Phượng là một trong những địa bàn của Thủ đô Hà Nội bị máy bay Mỹ đánh phá ác liệt. Quân và dân huyện Đan Phượng đã cùng với các đơn vị bộ đội chủ lực chiến đấu, chống trả 43 trận với máy bay Mỹ, bảo vệ an toàn tuyệt đối đập Phùng. Đây con đập ngăn sông Đáy do thực dân Pháp xây dựng từ những năm 1930, cuối thế kỷ XX, nhằm để điều tiết nước cho thành phố Hà Nội mỗi khi có lũ lớn trên sông Đáy dâng cao. Đồng thời còn là công trình thủy lợi quốc gia, có ý nghĩa quan trọng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp. Chính vì vậy mà lực lượng không quân Mỹ đã xác định đây là mục tiêu trọng điểm để bắn phá, nhằm phá hủy đập Phùng gây úng lụt cho thành phố Hà Nội và các tỉnh lân cận, phá hoại sản xuất nông nghiệp để miền Bắc giảm sức chi viện cho tiền tuyến miền Nam, do vậy cuộc chiến bảo vệ đập Phùng đã diễn ra khốc liệt.
Rời trận địa đập Phùng về thăm Đài tưởng niệm Dũng sĩ đập Phùng, những chàng trai, cô gái dân quân bảo vệ đập Phùng năm xưa lại tề tựu đông đủ, hàng ngũ chỉnh tề làm lễ dâng hương tưởng niệm 9 chiến sĩ dân quân đã anh dũng chiến đấu và hy sinh để bảo vệ bầu trời quê hương Đan Phượng. Bà Trần Thị Phong cho biết: “Chúng tôi không bao giờ quên được cái đêm định mệnh ngày 28-4-1967, máy bay Mỹ đã tập kích bổ nhào xuống cắt bom đánh phá ác liệt hết lượt này đến lượt khác, cả tiểu đội 10 người bị vùi lấp bởi đã trúng phải một quả bom, đã hy sinh mất 9 người, duy nhất có bà Bùi Thị Tư, ở xã Song Phượng là sống sót. Ngày 28-4 hằng năm, Đảng bộ, chính quyền, LLVT và những chiến sĩ dân quân bảo vệ đập Phùng năm sưa, lại tề tựu về đây làm lễ dâng hương các liệt sĩ, rồi cùng nhau ôn lại lịch sử một thời tuổi trẻ cùng nhau trực chiến, bám trụ trận địa, anh dũng chiến đấu bảo vệ bầu trời quê hương.
Chiến tranh chống Mỹ đã lùi xa 42 năm, ấy vậy mà ý chí và tinh thần của các chiến sĩ dân quân đập Phùng năm xưa, tuy đã ở cái tuổi ngoài 70, nhưng vẫn nhóm lên những ngọn lửa ý chí cách mạng, tiếp tục giáo dục cho thế hệ trẻ, con cháu hôm nay càng hiểu rõ hơn về truyền thống của quê hương Đan Phượng anh hùng, tích cực học tập, phấn đấu, rèn luyện cùng nhau đoàn kết góp công, góp sức, xây dựng quê hương Đan Phượng ngày càng giàu mạnh và văn minh.
Thế Thắng
